سازمان احوازی حقوق بشر نگرانی شدید و اعتراض عمیق خود را نسبت به اصرار مقامات قضایی و امنیتی ایران بر ادامه بازداشت چهار تن از فعالان مدنی و سیاسی عرب احوازی، پس از سپری شدن بیش از ۲۱ سال حبس تعزیری و تحمیلی، اعلام می‌دارد.
بر اساس اطلاعات و پیگیری‌های حقوقی، حکم حبس ابد این چهار زندانی اخیراً به ۲۵ سال و یک ماه حبس کاهش یافته است. با این حال، سازمان تأکید می‌کند که ادامه نگهداری این افراد پس از سپری کردن دو دهه از بهترین سال‌های عمرشان، فاقد هرگونه وجاهت قانونی، حقوقی و انسانی است و خواستار آزادی فوری و بی‌قید و شرط آنان می‌باشد.
پیشینه بازداشت و دادگاه‌های غیرعادلانه
در پاییز سال ۱۳۸۴ (۲۰۰۵ میلادی)، موج وسیعی از بازداشت‌ها توسط نیروهای امنیتی در منطقه رخ داد که طی آن ده‌ها تن از شهروندان دستگیر شدند. در میان آنان، چهار فعال به نام‌های ناظم بریهی، یحیی ناصری، عبدالزهرا هلیچی و عبدالامام زائری بازداشت و به بازداشتگاه‌های امنیتی منتقل شدند.
این چهار زندانی پس از ماه‌ها بازداشت در سلول‌های انفرادی و تحمل شکنجه‌های شدید جسمی و روحی برای اخذ اعترافات اجباری، در دادگاه‌های انقلاب به اتهامات مبهم و ساخته‌پرداخته‌ای نظیر «محاربه» و «اقدام علیه امنیت ملی» به حبس ابد محکوم شدند.
این زندانیان هم‌اکنون در زندان شیبان اهواز و زندان اراک نگهداری می‌شوند.
وضعیت پرونده و سلامت هر یک از زندانیان
۱. ناظم بریهی:
وی پیش از بازداشت، طلبه علوم دینی و فعال فرهنگی-مذهبی بود که در سنین جوانی دستگیر شد. بریهی به دلیل تحمل شکنجه و عدم دسترسی به درمان تخصصی طی ۲۱ سال گذشته، بارها با بحران‌های شدید جسمانی مواجه شده و هم‌اکنون در زندان‌های شیبان اهواز و اراک قائل به تحمل کیفر است.
۲. یحیی ناصری (نواصری):
فعال مدنی که ماه‌ها تحت بازجویی‌های شدید در سلول انفرادی قرار داشت. در فروردین ۱۳۹۹ (در دوران همه‌گیری کرونا)، وی پس از اعتراض به شرایط نامناسب بهداشتی در زندان شیبان اهواز، مجدداً به انفرادی منتقل شد و مدتی طولانی از ارتباط و ملاقات با خانواده محروم گردید.
۳. عبدالزهرا هلیچی (زهیر هلیچی):
فعال مدنی که در اوایل دهه بیست زندگی خود بازداشت شد و بهترین سال‌های جوانی‌اش را در زندان گذراند. وی به اتهامات واهی به حبس ابد محکوم شد و طی این ۲۱ سال به‌طور سیستماتیک از تمامی حقوق مدنی خود از جمله مرخصی‌های قانونی محروم بوده است.
۴. عبدالامام زائری:
وضعیت جسمانی وی به دلیل ابتلا به بیماری‌های حاد گوارشی و عفونت‌های شدید دهان و دندان به‌طور مستمر رو به وخامت است. مسئولان زندان شیبان اهواز بارها از اعزام وی به مراکز درمانی خارج از زندان خودداری کرده‌اند که این امر جان او را با خطر جدی مواجه کرده است.
دلایل حقوقی برای لزوم آزادی فوری
سازمان احوازی حقوق بشر یادآور می‌شود که تداوم حبس این فعالان حتی با آئین‌نامه‌های داخلی قوه قضاییه نیز مغایرت دارد:
* تجاوز از مدت قانونی: طبق آئین‌نامه کمیسیون عفو و تخفیف مجازات، محکومان به حبس ابد پس از تحمل مدت قابل توجهی (مانند ۱۰ سال برای عفو اولیه یا ۵ سال پس از تقلیل به ۱۵ سال) مشمول آزادی یا تخفیف مجدد می‌شوند.
* سپری شدن ۲۱ سال حبس: با توجه به تحمل بیش از ۲۱ سال حبس تعزیری، تقلیل حکم به ۲۵ سال و یک ماه باید بلافاصله به آزادی مشروط یا عفو کامل منجر شود.
* محرومیت‌های سیستماتیک: این چهار زندانی در طول بیش از دو دهه، از ساده‌ترین حقوق یک زندانی مانند مرخصی، رسیدگی پزشکی مناسب و دادرسی عادلانه محروم بوده‌اند.
مطالبات و نداء حقوقی
با توجه به موارد فوق، سازمان احوازی حقوق بشر خواستار اقدامات زیر است:
۱. آزادی فوری و بی‌قید و شرط چهار زندانی سیاسی (ناظم بریهی، یحیی ناصری، عبدالزهرا هلیچی و عبدالامام زائری) و بازگشت آنان به آغوش خانواده‌هایشان.
۲. اعزام فوری و بدون قید و شرط زندانیان بیمار، به‌ویژه عبدالامام زائری و ناظم بریهی، به بیمارستان‌های خارج از زندان جهت درمان تخصصی.
۳. ورود و مداخله عاجل کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل و گزارشگر ویژه حقوق بشر در امور ایران برای فشار بر حکومت ایران جهت پایان دادن به بازداشت‌های غیرقانونی و نقض حقوق زندانیان احوازی.
صادر شده از سوی:
سازمان احوازی حقوق بشر